İçeriğe geç
bulvebil
İzmir

Cami · Aydın

İlyas Bey Camii

İlyas Bey Camii
Fotoğraf: Wolfgang Glock, Public domain

İlyas Bey Camii, Aydın ilinin Didim ilçesinde Milet harabelerinin yanındaki Balat Köyü'nde yer alan Anadolu Beylikleri dönemine ait camidir. İlyas Bey Külliyesi'nin bir parçasıdır. Yapımı Menteşeoğulları'nın son hükümdarı İlyas Bey'in emri ile 1404 Mayıs-Haziran aylarında başlatılmıştır.Koca Camii ve Cuma Camii' olarak da bilinir. Yapımında Antik Milet harabelerinden devşirilen, büyük bölümü yeniden işlenerek duvarlara yerleştirilen mermer bloklar kullanılmıştır. Özgün mimarisi, cephe tasarımı ve bezemeleriyle Anadolu Türk mimarisinin önde gelen eserlerinden birisidir. Cami, 2007-2012 yılları arasında külliyenin diğer yapıları ile birlikte restorasyon görmüştür. Bu restorasyon projesi Avrupa'nın kültürel mirasını korumayı misyon edinen Europa Nostra tarafıdnan "tarihi yapıtların onarımı ve korunması" kategorisinde ödül almıştır.

Tarihçe

Antik Milet kenti üzerinde inşa edilen Balat köyü, 13. yüzyılın ikinci yarısında Menteşe Beyliği topraklarına, 1391'de ise Osmanlı Devleti topraklarına katılmış; Ankara Savaşı'nda Osmanlılar'ın Timur'a yenilmesinden sonra diğer Anadolu Beylikleri gibi Menteşe Beyliği'ne de toprakları Timur tarafından geri verilmişti. Menteşeoğlu Beyi İlyas, on iki yıl aradan sonra yeniden beyliğin başına geçtiğinde 1404 yılının Mayıs-Haziran aylarında İlyas Bey Camisi'nin yapımını başlatmıştır. 1890'larda Büyük Menderes havzasında meydana gelen şiddetli deprem sonucunda zarar gören yapı, bilindiği kadarıyla ilk kez 1905 yılında onarıldı ve yapının kubbesi oluklu kiremitle kaplandı. Cami, 1955 depreminden sonra kısmen küçük onarımlar gördü. 2007-2012 yılları arasında Söktaş adlı sanayi kuruluşunun başlattığı, mimar Cengiz Kabaoğlu'nun restorasyon projesi sonucu restore edildi. 2007-2012 yılları arasında gerçekleşen restorasyon projesi Europa Nostra tarafıdnan "tarihi yapıtların onarımı ve korunması" kategorisinde ödüle değer görülmüştür.

Mimarisi

Son cemaat yeri bulunmayan İlyas Bey Camii, üç yönden medrese birimleri ile kuşatılmış şadırvanlı bir avlunun güneyinde yer alır.18.17 m. X 18.27 m. ölçülerindeki kare planlı yapı, mukarnas dolgulu tromplarla geçilen bir kubbe ile örtülüdür. Kubbe sekizgen bir kasnak üzerinde 14 m. çapındadır; muhtemelen 1905 yılındaki tamirde kiremitle kaplanmıştır. Yapıya Kuzey cephesinden girilmektedir. Bu cephede sivri kemerli portal nişi vardır; nişin içinde iki sütunla desteklenen basık ke­merli üç açıklık yer alır. Diğer üç cephede ise, altta demir parmaklıklı, üstte alçı şebekeli ikişer çift pencere bulunur. Girişin karşısında yer alan muhteşem mermer mihrap, mukarnaslı bir bordürle çerçevelenmiş ve aradaki yüzey, yazılar ve geometrik bitkisel motiflerle süslenmiştir. 7.37m yükseklikte ve 5.12m enindedir. Yapının duvarları içte ve dışta mermerle kaplanmıştır. Kuzeybatı köşede yer alan ve girişi harimdeki yuvarlak kemerli kapı ile sağlanan minare, 1955 yılındaki deprem sırasında yıkılmıştır.

Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.

Konum ve yol tarifi

Aydın'da gezilecek diğer yerler

Ören yeri · Aydın

Milet

Milet (Grekçe: Μίλητος), Milētos ve Latince: Miletus, Hititçe: Millawanda, Anadolu'nun batısında, Ege bölgesinde (klasik adı Meander olan) Büyük Menderes…

Foto: https://www.flickr.com/photos/jiuguangw/, CC BY-SA 2.0

Antik kent · Aydın

Afrodisias

Afrodisias veya Afrodisyas (Grekçe: Ἀφροδισιάς, romanize: Aphrodisiás), Tanrıça Afrodit'e adanmış birçok eski çağ kentinin ortak adı. Afrodisyas (ya da…

Foto: Brocken Inaglory, CC BY-SA 4.0

Ören yeri · Aydın

Priene

Priene (Grekçe: Πριήνη), İyonya'nın antik bir Yunan kenti (ve İyon Birliği'nin üyesi) olup Mykale'nin sarp yamaçlarının eteğinde, o dönemde Maiandros Nehri'nin…

Foto: Ken and Nyetta, CC BY 2.0

Ören yeri · Aydın

Didyma

Didyma (Grekçe: Δίδυμα), İyonya sahili üzerinde yer alan bir Antik Yunan kutsal alanıdır. Bu yer Apollon tapınağını içermektedir. Delphi'nin yanında Didyma…

Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Ören yeri · Aydın

Magnesia

Magnesia (Grekçe: Μαγνησία ἡ πρὸς Μαιάνδρῳ / Μαγνησία ἡ ἐπὶ Μαιάνδρῳ; Latince: Magnḗsĭa ad Mæándrum) veya Menderes Magnesia'sı, tarihi İyonya bölgesinde yer…

Foto: Vadimph, CC BY-SA 3.0

Göl · Aydın

Bafa Gölü

Bafa Gölü (Çamiçi Gölü olarak da bilinir, eskiden Vafi Denizi), Ege Bölgesi'nin en büyük gölü. Bafa Gölü, Büyük Menderes Nehri deltasının güneydoğu kesiminde…

Foto: Vikimach, CC BY-SA 3.0

Ören yeri · Aydın

Myus

Myus (Grekçe: Μυοῦς Muoûs), bazen Myous veya Myos, ayrıca Myes, Aydın'nın Söke ilçesine bağlı Avşar köyü yakınlarında, Bafa gölünün hemen kuzeyinde, tarihi…

Foto: Isabeau, CC BY-SA 4.0

Yorumlar (0)

Misafir olarak yazıyorsun · Giriş yap ya da bilgilerini yaz.

Yorumlar editör onayından sonra görünür.

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.