İçeriğe geç
bulvebil
İstanbul

Kilise · Kars

Kümbet Camii

Kümbet Camii
Fotoğraf: Herbert Frank from Wien (Vienna), AT, CC BY 2.0

Kümbet Camii ya da Havariler Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Առաքելոց Եկեղեցի Surb Arakelots' yekeğets'i), Kars'ta yer alan tarihi bir yapı. 10. yüzyılda Ermenilerin katedral kilisesi olarak inşa edilen yapı, Doğu'nun Ayasofya'sı diye nitelendirilir.

Tarihçe

  1. yüzyılda Kars ve civarında hüküm sürmüş Ermeni Bagratuni Krallığı döneminde bir Ermeni-Gürcü kilisesi olarak inşa edilmiştir, bu civarda yaşayan Ermenilere ve Gürcülere ibadet imkânı sağlamıştır. Kral I. Abas'ın yaptırdığı kilise beş yıl içinde bitirilmiştir. Bu yapı bir ibadethaneden ziyade Hristiyanlık için büyük bir kutsallığa sahip olan 12 Havari'yi anma münasebeti ile de yapılmıştır. Daha sonra 1064 yılında Müslüman egemenliğine geçen yöredeki bu kilise camiye dönüştürülerek Kümbet Camii adını almıştır. Bölge Rus hakimiyetine girince cami Rus Ortodoks kilisesine çevrilmiş, 1918 yılında Türk hakimiyetine girince yeniden camiye çevrilmiştir. 1964 yılında ise müzeye dönüştürülerek, Kars'ta yapılan kazılardan elde edilen tarihî eserler burada sergilenmeye başlanmıştır. Kars Müzesi adıyla da bilinen bu eski ibadethane, bu işlevini 1981 yılına kadar sürdürmüştür. 1993 yılından bu yana yine cami olarak kullanılmaktadır.

Mimari

Yapı, merkezi planlı dört nişle genişleyen dik açılara sahiptir. Kubbesi konik biçiminde olan yapı, kubbe altındaki nişler içte yuvarlak dışta beş köşeli olarak yapılmıştır. Yapının ana girişi batı tarafındadır. Ayrıca güney ve kuzey taraflarda da iki giriş kapısı mevcuttur. Apsis yarım daire biçimindedir. Bunun yanı sıra apsisi de içerisine alan 12 metre çapındaki kubbe altı ana mekanı 8 tane ince uzun tonoz kemerli pencere ile aydınlatılmıştır. Havariler Kilisesi yöreye özgü düzgün kesme bazalt taşından yapılmıştır. Mimari bakımdan Ermeni kiliselerinin tipik özelliklerine sahiptir.

Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.

Konum ve yol tarifi

Kars'da gezilecek diğer yerler

Ören yeri · Kars

Ani

Ani (Ermenice: Անի, Latince: Abnicum), Kars'ın güneydoğusunda, Arpaçay boyunda bulunan ören yeridir. Demir Çağı'ndan beri önemli bir yerleşim merkezi olan Ani…

Foto: Héctor Ochoa 'Robot8A', CC BY-SA 4.0

Göl · Kars

Çıldır Gölü

Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan bir göldür. Eskiden Palakatsio Gölü olarak adlandırılıyordu. Çıldır Gölü, 123 km2 alanı ile Doğu…

Foto: NASA, Public domain

Cami · Kars

Ani Katedrali

Ani Katedrali adı verilen Meryem Ana Kilisesi (Ermenice: Անիյի Մայր Տաճար, Aniyi Mayr Dacar), 989 yılında İstanbul'daki Ayasofya'nın kubbesini onaran mimar…

Foto: Antonio, CC BY 2.0

Cami · Kars

Menuçihr Camii

Menûçihr Camii, Büyük Selçuklu İmparatorluğu'na siyasî olarak bağlı Şeddadi emirlerinden Menuçehr bin Şavur tarafından inşa ettirdiği söylenen, Türklerin…

Foto: Francesco Bini, CC BY-SA 4.0

Kilise · Kars

Mren Katedrali

Mıren Katedrali veya Ğoşavank (Ermenice: Մրենի տաճար Mreni Taçar), 7. yüzyılında kurulmuş ve Kars (eskiden Ermenice Gars)'daki Arpaçay ırmağı'nın 1,5 kilometre…

Foto: Dominik Matus, CC BY-SA 4.0

Kilise · Kars

Tekor Bazilikası

Tekor Bazilikası veya Aziz Sargis Kilisesi (Ermenice: Տեկորի տաճար Tegori Dacar), 5. yüzyılda inşa edilmiş Ermeni kilisesidir. Kilisenin kalıntıları, önceden…

Foto: Unknown author Unknown author, Public domain

Manastır · Kars

Horomos Manastırı

Horomos Manastırı veya Ğoşavank (Ermenice: Հոռոմոս Horomosivank'), 931 yılında kurulmuş ve Kars'taki Ani harabelerin 15 kilometre yakınında yer almış olan…

Foto: 1211 artist, Public domain

Yorumlar (0)

Misafir olarak yazıyorsun · Giriş yap ya da bilgilerini yaz.

Yorumlar editör onayından sonra görünür.

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.