Ören yeri · Isparta
Adada
Adada (Grekçe: Ἄδαδα), Eğirdir'in yaklaşık 40 km güneydoğusunda ve Antalya'nın 80 km kuzeydoğusunda, Isparta ilinin Sütçüler ilçesine bağlı bugünkü Sağrak köyü yakınında, Pisidia'da bulunan antik bir kenttir. Konum, Eğirdir Gölü'nün yaklaşık 35 km güneyinde olup Karabavullu veya Karabavlu olarak da anılır. Günümüzde Isparta-Sütçüler ilçe kara yolu üzerinden ulaşılabilen antik kent, Sağrak köyüne 2 kilometre, il merkezine 90 kilometre uzaklıktadır. İlk kez 1842 yılında A. Schönborn tarafından ziyaret edilmiş, daha sonra 1884 yılında Amerikalı John Robert Sitlington Sterrett tarafından yeniden keşfedilmiştir. Alman klasik dönem arkeoloğu Gustav Hirschfeld ve İskoç arkeolog William M. Ramsay yerleşimi 1887'de tanımladılar.
Tarihi
Kentin kuruluş tarihine ilişkin kesin bilgi yoktur. MÖ II. yüzyılda Termessos ile Adada arasında yapılan bir anlaşma metninde geçmektedir. Adada antik kentinin varlığına dair en eski bilgiler, antik coğrafyacılar Strabon (MÖ 64/63 - MS 24 civarı), Batlamyus (MS 100 - 170 civarı) ve Hierokles (MS 6. yüzyıl) gibi yazarların eserlerinde yer almaktadır. Strabon, Geographika adlı eserinde, Adada'nın adının, kendisinden önce yaşamış olan Artemidoros (MÖ 1. yüzyıl) tarafından diğer Pisidia kentleri arasında zikredildiğini aktarmaktadır (Strabon, Geographika, XII, 570). Ptolemaios ve Hierokles'in eserlerinde de Adada'ya atıflar bulunmaktadır (Ptolemaios, Geographia, V, 5, 8; Hierokles, Synecdemus, 647, 4). Bu antik kaynakların yanı sıra, Adada'nın Helenistik dönemde önemli bir yerleşim yeri olduğunu gösteren arkeolojik kanıtlar da mevcuttur. Özellikle Kıbrıs ve Fenike bölgelerinde bulunan ve Adadalı paralı askerlere ait olduğu tespit edilen mezar taşları, kentin bu dönemdeki askeri ve kültürel faaliyetlerine ışık tutmaktadır. Bu mezar taşları, Adada'dan askerlerin Helenistik krallıkların ordularında ücretli olarak görev yaptığını doğrulamaktadır ve kentin Helenistik Çağ'da varlığına ilişkin somut bir kanıt sunmaktadır. Roma İmparatorluk dönemindeki tarihi hakkında neredeyse hiçbir şey bilinmemektedir, ancak Adada için dört imparator tapınağı olduğu bilinmektedir. İlk sikkeler MÖ 1. yüzyıldan beri bilinmektedir ve imparatorluk dönemi sikke basımı Roma İmparatorları Trajan'dan Valerianus dönemine kadar uzanmaktadır. Geç Antik Çağ'da Adada bir piskoposluk merkeziydi.
Kalıntılar
Kent, Caralis (Beyşehir) Gölü’nün batı kıyısını izleyerek Antiokheia (Yalvaç), Neapolis (Şarkikaraağaç), Timbiriada (Aksu), Adada (Karabavlu) üzerinden Pednelissos (Kozan) ve Perge (Aksu) antik kentine uzanan antik yol üzerinde, nispeten düz, geniş bir yüksek vadide yer almaktadır. 2.veya 3. yüzyıllara ait dört imparator tapınağı (bunlardan biri imparatorlar ve Zeus Sarapis için bir yazıtla, ikincisi imparatorlar ve Afrodit için bir yazıtla, üçüncüsü sadece imparatorlar için, dördüncüsü ise Trajan için sikkelerle kanıtlanmıştır), büyük bir gösteri merdivenine sahip agora ve tiyatro hala iyi korunmuştur. Ayrıca iki geç antik döneme ait üç nefli bazilika da bulunmaktadır. Adada antik kentinde, düzlük alan ile vadi arasında yükselen kayalık bir bölge üzerine kurulan akropol, savunma amaçlı olarak inşa edilmiştir. Bu akropol, etrafı surlar ve gözetleme kuleleriyle tahkim edilmiştir. Akropolün batı tarafında, halkın toplanma alanı olan bir açık hava mekanı bulunur. Bu toplanma alanının ön cephesine daha sonraki dönemlerde, kentin ticari ve yönetimsel faaliyetlerinin merkezi haline gelen bir forum ve bazilika kompleksi eklenmiştir. Adada forumu, 32 metreye 45 metre boyutlarında bir alanı kaplamaktadır. Zemini özenle döşenmiş taşlarla kaplı olan bu forumun tam ortasında büyük bir su deposu, yani sarnıç yer alır. Forumun batı yönünde bir cadde uzanırken diğer iki tarafı sütunlarla çevrili üstü kapalı yürüyüş yolları, yani stoalarla kuşatılmıştır. Forumun kuzeyinde, doğudan batıya doğru uzanan bir bazilika yapısı mevcuttur. Forumun güneydoğu köşesinde ise gösterişli bir anıtsal çeşme bulunmaktadır. Adada'daki en büyük kilise, vadinin batı yakasında konumlanmıştır. Bu ibadethane, Bizans devrinde, daha eski bir yapının terasları ve iç duvarları temel alınarak inşa edilmiştir. Şehir düzlüğünün batı tarafında, bir tepe yamacına yaslanmış olan 1000 kişi kapasiteli tiyatronun sahne binası ve orkestra bölümü toprak altında kalmıştır. Seyircilerin oturduğu kısım olan cavea, müze tarafından gerçekleştirilen kurtarma kazılarıyla toprak altından çıkarılarak görünür hale getirilmiştir.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Isparta'da gezilecek diğer yerler
Göl · Isparta
Beyşehir Gölü
Beyşehir Gölü, Göller Yöresi'inde, Konya ve Isparta illeri topraklarında bulunan, Türkiye'nin üçüncü büyük gölü, en büyük tatlı su gölü. Batı ve güneyinde…
Foto: Wikimedia Commons, Public domain
Göl · Isparta
Eğirdir Gölü
Eğirdir Gölü, Isparta ili sınırlarında yer alan, tektonik ve karstik etkilerle oluşmuş, bir tatlı su gölüdür. 35° 37′ 41″ Kuzey – 38° 16′ 55″ Kuzey enlemleri…
Foto: Ingo Mehling, CC BY-SA 3.0
Ören yeri · Isparta
Antiokheia (Pisidya)
Antioheia (Yunanca: Αντιόχεια της Πισιδίας, Latince: Antiochia Caesareia veya Antiochia Caesaria), Türkiye'nin Akdeniz, Ege ve İç Anadolu bölgelerinin…
Foto: Maderibeyza at Turkish Wikipedia, CC BY-SA 3.0
Göl · Isparta
Burdur Gölü
Burdur Gölü, Göller Bölgesi göllerinden Burdur ve Isparta illeri arasında yer alan bir tektonik göldür. Göl büyüklüğü açısından Türkiye'de yedinci sıraya…
Foto: Wikimedia Commons, Public domain
Mağara · Isparta
Pınargözü Mağarası
Pınargözü Mağarası, Isparta ilinin Yenişarbademli ilçesinin 18 kilometre batısında yer alan bir mağaradır. Türkiye'nin en uzun mağarası olarak kabul edilir…
Foto: Bekir Işıldak, CC BY-SA 4.0
Dağ · Isparta
Davraz Dağı
Davraz Dağı, Isparta'nın doğusunda, Isparta ve Eğirdir'e 25 km mesafede yer alan, Toros Dağları'na bağlı 2637 m yüksekliğinde kayak turizmine açık bir dağdır.…
Foto: Isparta at Turkish Wikipedia, Public domain
Göl · Isparta
Gölcük Gölü
Gölcük gölü, Isparta şehir merkezinin 8 km kadar güneybatısındaki volkanik göl. Denizden yüksekliği 1300 m, genişliği 2,5 km, derinliği 30 m olan bir maar…
Foto: NASA, Public domain
Kanyon · Isparta
Yazılı Kanyon
Yazılı Kanyon, Isparta ili Sütçüler ilçesinde bulunan kanyon ve tabiat parkıdır.Çandır Köyü hudutları içerisinde kalan park, 1989 yılında tabiat parkı olarak…
Foto: Cafer Ari, CC BY 3.0
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.