Cami · Diyarbakır
Ulu Camii
Diyarbakır Ulu Cami, Diyarbakır Kalesi'nin surları üzerinde Harput Kapısı ile Mardin Kapısı'nı birleştiren eksenin batısında yer alan cami.
Tarihçe
M.S. 639 yılında Diyarbakır'a egemen olan müslüman Araplar tarafından şehrin merkezindeki en büyük mabedin (Martoma Kilisesi) camiye çevrilmesiyle oluşturulmuştur. Daha sonra 1091 yılında Büyük Selçuklu Hükümdarı Melikşah'ın buyruğu ile büyük bir onarım gördüğünü, değişik dönemlerde birçok kez onarım ve eklentilerle bugünkü şeklini aldığını kitabelerinden öğrenmekteyiz. 1115 yılında geçirdiği yangın ve deprem sonucu içerisindeki kemerler, sütunlar ve bezemeli taşlar hepsi yıkılmıştır. Dışarıda bulunan mermer taşları bu tarihten sonra yayılmıştır. Erken İslam döneminin ünlü Şam Emeviye Cami'nin (benzerliklerden dolayı) Anadolu'ya yansıması olarak yorumlanan Diyarbakır Ulu Cami, İslam aleminin 5. Harem-i Şerifi olarak kabul edilmektedir. Ayrıca Camide sibernetiğin babası olarak kabul edilen ünlü bilgin El Cezeri'nin yaptığı güneş saati bulunmaktadır.
Mimari
Ortadaki büyük avlunun doğu ve batısında yer alan maksureleri, güneyinde Hanifiler Cami'i, kuzeyindeki Şafiiler Camii ve Mesudiye Medresesi ve Caminin batı girişinin hemen yakınındaki Zinciriye Medresesi ile dinsel ve kültürel yapıları bir araya getiren bir yapılar grubu niteliğindedir. Zinciriye medresesinde El cezeri (imam cezeri) ilk olarak ders vermiştir. medresenin kapılarının küçük olma nedeninin içerisinde büyük alimler olduğundan odaya girerken eğilerek girilsin. Ulu Cami'nin avlu cephelerinde farklı dönemlere ait Mimari bezekler, kabartma ve yazıtlar büyük bir uyum içerisinde yerleştirilmişlerdir. Mimar olarak herhangi bir isim zikredilmese de, Zeki Sönmez "Muhammed Bin Salame el-Ruhavi" isimli mimarın, aynı dönemde Melikşah'ın emrinde çalışmış olmasından yola çıkarak, bu yapıda da görev almış olabileceğini söyler.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Diyarbakır'da gezilecek diğer yerler
Antik kent · Diyarbakır
Tigranakert
Tigranakert veya Dikranagerd, (Ermenice: Տիգրանակերտ, Grekçe: Τιγρανόκερτα Tigranόkerta, Latince: Tigranocerta), Siirt'in Kurtalan ilçesinin Yanarsu köyünün…
Foto: Aivazovsky, CC BY-SA 3.0
Kilise · Diyarbakır
Surp Giragos Ermeni Kilisesi
Surp Giragos Ermeni Kilisesi veya Aziz Kyriakos Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Կիրակոս եկեղեցի Surp Giragos Egeğedzi), Diyarbakır'ın Sur ilçesinde bulunan ve 2016…
Foto: Rob at Armenian Wikipedia, GFDL
Kale · Diyarbakır
Zerzevan Kalesi
Zerzevan Kalesi, Diyarbakır ile Mardin arasında, Çınar ilçesine bağlı Demirölçek mahallesi sınırları içinde yer alan ve Roma İmparatorluğu döneminde sınır…
Foto: Chansey, CC BY-SA 4.0
Cami · Diyarbakır
Şeyh Mutahhar Camii
Şeyh Mutahhar Camii (Şeyh Mattar Camii, Dört Ayaklı Minare Camii, Kasım Bey Camii, Kasım Padişah Camii), Diyarbakır'da 1500 yılında Akkoyunlu beylerinden…
Foto: MikaelF, CC BY-SA 3.0
Ören yeri · Diyarbakır
Dicle Tüneli
Dicle Tüneli (Bırkleyn Mağaraları), Diyarbakır ili, Lice ilcesinde bulunan coğrafi ve arkeolojik alandır. Diyarbakır merkezin 90 km kuzeyinde, Lice, Abalı…
Foto: Sar Kissatim, CC BY-SA 3.0
Cami · Diyarbakır
Behram Paşa Camii
Behram Paşa Camii, Diyarbakır valiliği yapan Behram Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmış Osmanlı eseridir. Caminin yapımına 1564 yılında başlanmış ve 1572…
Foto: Sonrisa, CC BY-SA 3.0
Cami · Diyarbakır
Hazreti Süleyman Camii
Hazreti Süleyman Camii ya da bilinen diğer adlarıyla Kale Camii, Nasiriyye Camii, Meşhed Camii veya Murtaza Paşa Camii, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan…
Foto: Chansey, CC BY-SA 4.0
Müze · Diyarbakır
Diyarbakır Arkeoloji Müzesi
Diyarbakır Arkeoloji Müzesi, Diyarbakır Müze Müdürlüğüne bağlı Diyarbakır'da ki 5 müzeden biridir. 1934 yılında kurulmuş olan Diyarbakır Müze Müdürlüğüne bağlı…
Foto: Dosseman, CC BY-SA 4.0
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.