Antik kent · Burdur
Magastara
Magastara, antik Pisidya bölgesinde, Roma döneminde yerleşim yeri olmuş bir kasabadır. Adı antik yazarlarda geçmemekle birlikte, varlığı epigrafik (kitabeler) ve diğer arkeolojik kanıtlardan çıkarılmıştır. Ancak sonraki araştırmalar, bu ismin yerleşime ait bir toponim (yer adı) olmaktan çok, bir kişi adı (antroponim) olabileceği yönünde güçlü kanıtlar sunmuştur. Yerleşim alanının, günümüzde Burdur ilinin merkez ilçesine bağlı Günalan (eski adı Lengüme) köyü yakınlarında olduğu düşünülmektedir.
Tarihçe ve Konumlandırma Tartışmaları
Magastara'nın varlığına ilişkin hipotez, ilk olarak 1959 yılında İngiliz arkeolog George Ewart Bean tarafından formüle edilmiştir. Bu hipotezin temelini, 19. yüzyılın sonlarında İskoç arkeolog W. Ramsay tarafından yayımlanan bir yazıt oluşturur. Bu yazıt, Burdur'un batısında, Günalan köyünde bir çeşme yakınında devşirme malzeme olarak bulunmuştur. Yazıtın metni, Aurelia Naïs adlı bir kadının, rahip Magas'ın eşi olduğunu ve kendine lahit yaptırdığını belirtiyordu: "Aurelia Naïs, Troilos Rhodon'un kızı, Antiochos Neon'un oğlu rahip Magas'ın eşiydi, sağlığında kendine lahdi yaptırdı." (Αὐρ. Ναῒς θυγάτηρ Τροΐλου Ῥόδωνος, γυνὴ δὲ γενομένη Ἀντιόχου Νέωνος Ἀντιόχου Μαγᾶ εἱαρέως, ζῶσα ἑαυτῇ τὴν σορὸν κατεσκ[εύασε]). Bean, Ramsay'in "Μαγᾶ εἱαρέως" (rahip Magas) okumasını şüpheli bularak, bunun "Μαγασταρέως" (Magastareus) etnik adına bir atıf olabileceğini öne sürmüştür. Bu düzeltmeyle birlikte, Magastara'yı yerel bir köy veya deme (idari birim) adı olarak değerlendirmiş ve konumunu Lengüme'nin yaklaşık 35 dakika kuzeyinde, ovanın doğu kenarındaki Çıngıraklı Mevkii olarak belirlemiştir. Bu hipotez, klasik coğrafyanın önemli eserlerinden biri olan Barrington Atlas of the Greek and Roman World'ün 65 numaralı haritasında yer almış ve Magastara, Sagalassos'un batısında gösterilmiştir. Çıngıraklı Mevkii daha sonra Sagalassos kazılarını yürüten Belçikalı arkeologlar tarafından araştırılmış ve buranın geniş bir nekropole sahip, Sagalassos'un en zengin demlerinden biri olduğu tespit edilmiştir.
Güncel Durum ve İsimlendirme İhtilafı
Ancak, Bean'in araştırması sırasında gözden kaçan bir diğer önemli bilgi, Ramsay'in aynı yazıtının İtalyan arkeologlar Roberto Paribeni ve Pietro Romanelli tarafından yapılan bağımsız bir başka yayımlanmış baskısıdır. Bu baskıdan öğrenildiğine göre, yazıtın bir lahit parçası üzerinde yer aldığı ve muhtemelen Çıngıraklı Mevkii nekropolünden geldiği anlaşılmıştır. Paribeni ve Romanelli'nin okumasında, "Μαγασταρέως" yerine "Μαγασιλβεως" antroponimi (kişi adı) okunmuştur. Ayrıca, yazıtın son satırındaki "κατεσκεύασε" kelimesini de eksiksiz olarak okumuşlardır. Ladislav Zgusta gibi epigrafistler, Ramsay ve Paribeni'nin yayınları arasındaki bağlantıyı başlangıçta kuramamışlardır. Bu durum, Magasilbis'in Anadolu antroponimleri arasında, Magastara'nın ise Bean'in önerisiyle Anadolu toponimleri arasında ayrı ayrı yer almasına yol açmıştır. Sonraki epigrafik keşifler, özellikle Sagalassos'ta bulunan ve MÖ 3. yüzyıla ait bir yazıtta geçen "Μαγισιλβις" adlı arkon (yönetici) adı, Paribeni ve Romanelli'nin "Magasilbeos" okumasını güçlendirmiştir. Bu iki ismin (Magasilbis ve Magisilbis) aynı antroponimin varyantları olduğu ve muhtemelen Tabai'de ve Yeşilova yakınlarında geçen "Silbos" adıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu bulgular ışığında, Magastara'nın bir toponim (yer adı) olarak varlığına ilişkin hipotezin yanlış olduğu ve yazıtın aslında bir kişi adını belirttiği kabul edilmektedir. Bu nedenle, Magastara isminin Anadolu toponimleri listelerinden ve Barrington Atlas gibi referans kaynaklardan çıkarılması gerektiği savunulmaktadır.
Kaynak: Vikipedi (yeni sekmede) (metin CC BY-SA 4.0), konum: Wikidata.
Konum ve yol tarifi
Burdur'da gezilecek diğer yerler
Göl · Burdur
Burdur Gölü
Burdur Gölü, Göller Bölgesi göllerinden Burdur ve Isparta illeri arasında yer alan bir tektonik göldür. Göl büyüklüğü açısından Türkiye'de yedinci sıraya…
Foto: Wikimedia Commons, Public domain
Antik kent · Burdur
Sagalassos
Sagalassos (Yunanca: Σαγαλασσός), Antalya'ya 110, Isparta'ya 41 km uzaklıkta, Burdur'un Ağlasun ilçesinin 7 km kuzeydoğusunda yer alan antik bir kenttir. Antik…
Foto: Ingo Mehling, CC BY-SA 3.0
Ören yeri · Burdur
Hacılar Höyük
Hacılar Höyük, Burdur İl merkezinin 26–27 km güneybatısında yer alan bir höyüktür. Toroslar'ın kuzeye uzanan sırtları arasında oluşmuş bir vadide bulunmakta…
Foto: Photo: Andreas Praefcke, Public domain
Göl · Burdur
Salda Gölü
Salda Gölü, Burdur'un Yeşilova ilçesinde, ilçe merkezine 4 km uzaklıkta, ormanla kaplı tepeler, kayalık araziler ve küçük alüvyal ovalarla çevrili hafif tuzlu…
Foto: NASA Earth Observatory, Public domain
Müze · Burdur
Burdur Müzesi
Burdur Müzesi, Burdur şehir merkezinde 57 binden fazla arkeolojik ve etnografik eserin sergilendiği müzedir. 1969 yılında ziyarete açılmıştır. Bulguroğlu…
Foto: Ingeborg Simon, CC BY-SA 3.0
Göl · Burdur
Karataş Gölü
Karataş Gölü Burdur, Tefenni ovasında yer alan küçük ve sığ bir tatlı su gölüdür. Karamanlı ilçe sınırlarında ve 1190 hektar büyüklüğündedir. Uluslararası…
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.